مقدمه
شرکت‌ها یا مؤسسات دانش‌بنیان، همان‌طور که از نامشان پیداست، بر محوریت علم، تحقیق و نوآوری استوار هستند. این شرکت‌ها به تولید کالاهای دانش‌بنیان، طراحی محصولات مبتنی بر فناوری، یا ارائه‌ی خدمات تحقیقاتی پیشرفته اشتغال دارند.
بر اساس ماده ۲ قانون حمایت از شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیان و تجاری‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات (مصوب ۱۳۸۹ مجلس شورای اسلامی)، شرکت دانش‌بنیان می‌تواند در قالب شرکت با مسئولیت محدود، سهامی خاص یا مؤسسه غیرتجاری ثبت شود؛ مشروط بر اینکه پس از ثبت، شرایط احراز دانش‌بنیانی را کسب کند.
این شرکت‌ها زیر نظر بنیاد ملی نخبگان و وابسته به معاونت دانش‌بنیان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری فعالیت می‌کنند.
در این مقاله از پانیذتوس، شما را با تمام مراحل، شرایط، مزایا و مدارک مورد نیاز برای ثبت شرکت دانش‌بنیان آشنا خواهیم کرد.
انواع شرکت‌های دانش‌بنیان از نظر مالکیت
الف) شرکت‌هایی که فقط اعضای هیأت علمی مالک آن هستند
اگر سهام دانشگاه کمتر از ۵۰٪ باشد، شرکت به‌عنوان یک شرکت خصوصی محسوب شده و تابع قانون تجارت است و باید در اداره‌ی ثبت شرکت‌ها به‌ثبت برسد.
ب) شرکت‌هایی که دانشگاه‌ها نیز در آن مالکیت دارند
اگر سهام دانشگاه ۵۰٪ یا بیشتر باشد، شرکت دانش‌بنیان در زمره‌ی شرکت‌های دولتی قرار می‌گیرد و هدف اصلی آن، ارائه‌ی خدمات علمی، فنی و تحقیقاتی است.
ویژگی‌های کلیدی شرکت‌های دانش‌بنیان
برخلاف شرکت‌های سنتی، شرکت‌های دانش‌بنیان معمولاً کالای فیزیکی انبوه تولید نمی‌کنند و دارایی‌های ملموس مانند زمین یا ماشین‌آلات سنگین ندارند. در عوض، نیروی انسانی متخصص و اطلاعات فنی، مهم‌ترین سرمایه‌ی آن‌ها محسوب می‌شود.
از آنجایی که محصول اصلی این شرکت‌ها، دانش فنی و مالکیت فکری است، موضوع حفظ حقوق معنوی (مانند ثبت اختراع، طرح‌های صنعتی و کپی‌رایت) از اولویت‌های حقوقی این مجموعه‌ها محسوب می‌شود.
معیارهای تأیید کالاها و خدمات دانش‌بنیان
برای اینکه یک محصول یا خدمت به‌عنوان دانش‌بنیان شناخته شود، باید سه معیار زیر را دارا باشد:
۱. سطح فناوری
محصول باید در حوزه‌ی فناوری‌های بالا (High-Tech) یا متوسط به بالا قرار گیرد. این یعنی:
- دانش فنی آن به‌سختی قابل کپی‌برداری است.
- نیازمند تحقیق و توسعه‌ی گسترده توسط تیم متخصص است.
- منجر به ایجاد خواص یا کارکردهای پیچیده در محصول می‌شود.
۲. مرحله‌ی تولید
کالا باید در حال تولید باشد یا حداقل نمونه‌ی آزمایشگاهی قابل بررسی داشته باشد. خدمات نیز باید دارای اسناد فروش معتبر باشند.
۳. طراحی مبتنی بر تحقیق و توسعه
شرکت باید طراحی اساسی محصول را بر اساس فعالیت‌های تحقیق و توسعه انجام داده باشد؛ از جمله:
- طراحی زیرسیستم اصلی
- طراحی یکپارچه‌سازی
- طراحی فرایند تولید (در صورت پیچیدگی)
طبقه‌بندی کالاها و خدمات دانش‌بنیان
پس از ارزیابی، محصولات در یکی از دو سطح زیر قرار می‌گیرند:
- سطح ۱: فناوری‌های برتر با ارزش‌افزوده بالا و پیچیدگی فنی بسیار زیاد (مشمول معافیت مالیاتی)
- سطح ۲: فناوری‌های برتر با ارزش‌افزوده بالا اما پیچیدگی فنی کمتر (مشمول معافیت مالیاتی نیستند)
طبقه‌بندی شرکت‌های دانش‌بنیان
شرکت‌های دانش‌بنیان به چهار دسته تقسیم می‌شوند:
- نوپا نوع یک
- نوپا نوع دو
- تولیدی نوع یک
- تولیدی نوع دو
هر دسته، شرایط اختصاصی خود را دارد که در فرایند ارزیابی لحاظ می‌شود.
مزایای ثبت شرکت دانش‌بنیان
حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان، یکی از اولویت‌های دولت جمهوری اسلامی ایران است. این حمایت‌ها شامل موارد زیر می‌شود:
- معافیت مالیاتی تا ۱۵ سال
- معافیت از عوارض گمرکی، حقوق ورودی و سود بازرگانی
- اعطای تسهیلات کم‌بهره یا بی‌بهره (کوتاه‌مدت و بلندمدت)
- اولویت استقرار در پارک‌های علم و فناوری، مراکز رشد، مناطق ویژه علم و فناوری و مناطق ویژه اقتصادی
- اولویت در واگذاری سهام مراکز پژوهشی دولتی
- اولویت در مناقصات قراردادهای پژوهشی، فناوری و تأمین کالاهای دانش‌بنیان ساخت داخل
مراحل ثبت شرکت دانش‌بنیان در پانیذتوس
گام اول: ثبت شرکت در اداره‌ی ثبت شرکت‌ها
ابتدا باید یک شرکت تجاری (با مسئولیت محدود، سهامی خاص یا تعاونی) در سامانه‌ی ثبت شرکت‌های سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به‌ثبت برسانید. در این مرحله، فرایند ثبت کاملاً مشابه سایر شرکت‌هاست.
گام دوم: ثبت‌نام در سامانه‌ی دانش‌بنیان
پس از دریافت آگهی تأسیس و روزنامه‌ی رسمی، باید در سامانه‌ی ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان (به آدرس daneshbonyan.ir) ثبت‌نام کرده و مدارک خود را بارگذاری کنید.
گام سوم: تکمیل فرم درخواست و ارجاع به کارگروه
فرم مخصوص شرکت‌های دانش‌بنیان را تکمیل کرده و پس از ارجاع به ستاد ارزیابی، طرح شما هر دو ماه یکبار بررسی می‌شود.
گام چهارم: ارزیابی محصولات و خدمات
محصولات تولیدی، خدمات دانش‌بنیان یا برنامه‌ی تولید ارائه‌شده، توسط کارگروه تخصصی ارزیابی شده و در صورت تأیید، شرکت موفق به دریافت تأییدیه‌ی دانش‌بنیانی می‌شود.
شاخص‌های تشخیص شرکت دانش‌بنیان
الف) شاخص‌های عمومی (مشترک برای همه):
- حداقل دو‌سوم از اعضای هیأت مدیره باید حداقل دو شرط زیر را داشته باشند:
- مدرک کارشناسی یا بالاتر
- حداقل ۳ سال سابقه‌ی کاری/علمی یا مدیریتی مرتبط
- داشتن حداقل یک اختراع ثبت‌شده (داخلی یا بین‌المللی) مرتبط با حوزه‌ی فعالیت
- حداقل نیمی از درآمد شرکت در سال مالی گذشته، از محل فروش فناوری، کالا یا خدمات دانش‌بنیان باشد (تبصره: شرکت‌های در مرحله‌ی تجاری‌سازی اولین محصول، از این بند معاف هستند).
- سابقه‌ی بیمه برای حداقل ۳ نفر کارکنان تمام‌وقت به مدت حداقل ۶ ماه
ب) شاخص‌های اختصاصی:
شرکت باید در یکی از دسته‌های زیر قرار گیرد:
۱. تولیدکننده‌ی کالاهای دانش‌بنیان (مطابق فهرست مصوب کارگروه)
۲. ارائه‌دهنده‌ی خدمات تخصصی دانش‌بنیان (تحقیق و توسعه، طراحی مهندسی و…)
ثبت شرکت دانش‌بنیان نوپا
برای شرکت‌های نوپا که تازه تأسیس هستند و هنوز درآمدزایی قابل‌توجهی ندارند، شرایط آسان‌تر در نظر گرفته شده است:
- حداقل ۱ سال از تاریخ ثبت شرکت گذشته باشد.
- حداقل دو‌سوم اعضای هیأت مدیره، دو شرط از شاخص‌های عمومی را داشته باشند.
- شرکت معادل ۳ نفر نیروی انسانی تمام‌وقت داشته باشد.
- شرکت دارای برنامه‌ی طراحی و تولید کالای دانش‌بنیان یا عملکرد تحقیق و توسعه باشد.
توجه: تأییدیه‌ی شرکت‌های نوپا یک‌ساله بوده و حداکثر تا ۲ سال قابل تمدید است.
مدارک مورد نیاز برای ثبت شرکت دانش‌بنیان
- رزومه‌ی شرکت
- آخرین اظهارنامه‌ی مالیاتی ارسال‌شده به سازمان امور مالیاتی
- تصویر اساسنامه
- تصویر آگهی تأسیس در روزنامه‌ی رسمی
- تصویر اظهارنامه یا شرکتنامه
- کپی شناسنامه و کارت ملی اعضای هیأت مدیره
- کپی مدارک تحصیلی اعضا و مؤسسین
- آخرین لیست بیمه و خلاصه‌ی وضعیت حقوق و مزایا
پرسش‌های متداول
انواع شرکت‌های دانش‌بنیان کدامند؟
- شرکت‌های با مالکیت خصوصی (هیأت علمی)
- شرکت‌های با مالکیت دولتی (دانشگاه‌ها)
شاخص‌های عمومی ثبت شرکت دانش‌بنیان چیست؟
داشتن مدرک کارشناسی، ۳ سال سابقه، اختراع ثبت‌شده، درآمد مبتنی بر دانش‌بنیان و سابقه‌ی بیمه
حمایت‌های دولتی شامل چه مواردی می‌شود؟
معافیت مالیاتی، گمرکی، تسهیلات کم‌بهره، اولویت استقرار در پارک‌ها و اولویت در مناقصات دولتی
جمع‌بندی
ثبت شرکت دانش‌بنیان، یک فرصت طلایی برای فعالان حوزه‌ی علم و فناوری است تا با بهره‌مندی از حمایت‌های دولتی، بتوانند نوآوری‌های خود را به محصولات و خدمات بازارپسند تبدیل کنند.
اگر شما نیز قصد دارید گام در این مسیر بگذارید، پانیذتوس با ارائه‌ی مشاوره‌های تخصصی حقوقی و ثبتی، همراه شماست.
بدون دیدگاه